निराज रानाभाट

धनुषा – देशको आधाभन्दा बढी आँप उत्पादन हुने नेपालको मधेश प्रदेशले आफ्नो आँप उद्योगलाई रूपान्तरण गर्न सक्ने एउटा प्रमुख कार्यक्रम आयोजना गर्दै छ । मधेशलाई एक मान्यता प्राप्त आँपको केन्द्र बनाउने साझा दृष्टिकोण भएका किसान, उद्यमी, अनुसन्धानकर्ता र नीति निर्माताहरूलाई एकसाथ भेला गर्न साउन २२ गते, धनुषाको लालगढस्थित गौतम होटलमा एक दिने ‘ आँप सम्बन्धि विचार गोष्ठी ’ आयोजना हुने भएको छ । उक्त गोष्ठी आँप सुपर जोनको अवधारणाको अन्वेषण गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको एक प्रमुख भेला हो ।

नेपालमा आँप क्षेत्रको चुनौती र अवसर पहिचान गर्न दोस्रो पटक उक्त गोष्ठी आयोजना हुँदै छ । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, मधेश प्रदेशको भूमि व्यवस्थापन, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय, अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र ( इसिमोड ), खाद्य तथा कृषि संगठन ( एफएओ नेपाल ), सामुदायिक विकास तथा पैरवी मञ्च नेपाल, आर एण्ड डी इनोभेटिभ शोलुशन प्रा.लि. र नेपाल बागवानी समाजद्वारा आयोजित ‘ आँप सम्बन्धि विचार गोष्ठी ’ ले आँपको खेती, आँपको बजारीकरण, आँपको क्षेत्र विस्तार, प्रविधि विकास, आँपको जात विकासलगायत क्षेत्रमा टेवा पुग्ने देखिएको छ । आँप क्षेत्रमा भएका अवसर र चुनौतीको बारेमा सरकारलाई सुझाव दिने आयोजकले बताएको छ ।

उक्त गोष्ठीमा मधेश प्रदेशमा आँप उद्योगको वर्तमान अवस्था र भविष्यको सम्भावनाको बारेमा छलफल गर्न किसान, प्रशोधक, बजारकर्ता, अनुसन्धानकर्ता, नीति निर्माता, अन्तर्राष्ट्रिय / गैर – सरकारी संस्था, वित्तीय संस्था, कृषि विज्ञहरु, प्रदेश अन्तर्गतका प्रतिनिधिहरु, शिक्षाविद्, निजी क्षेत्र र अन्य प्रमुख सरोकारवालाहरू सहित विभिन्न सरोकारवालाहरूको सहभागिता हुने आयोजकले जनाएको छ । उक्त गोष्ठीको उद्देश्य जलवायु – प्रतिरोधी खेती अभ्यास, मूल्य अभिवृद्धि, उद्यमशीलता र सुधारिएको बजार पहुँच मार्फत आँप क्षेत्रलाई बढाउन सरकारी सरोकारवालाहरूबाट औपचारिक प्रतिबद्धताहरू सुरक्षित गर्नु हो ।

उक्त गोष्ठीमा प्रस्तुतीकरण, प्रदर्शनी र अन्तरक्रियात्मक छलफल सत्रहरू हुने छन् । भारतको आँप क्षेत्रको अनुभवको बारेमा एक मुख्य प्रस्तुतीकरण, त्यसपछि नीति / निर्माताहरू, अनुसन्धानकर्ताहरू र निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूबाट विशेषज्ञ वार्ताले दिनको लागि स्वर तय गर्ने छ । यो गोष्ठीलाई अष्ट्रेलियाली सरकारले HI – GRID परियोजनामार्फत समर्थन गरेको छ, जुन पानीसँग सम्बन्धित चुनौतीहरूको लागि लचिलोपन निर्माण गर्न र नेपालको तल्लो कोशी नदी बेसिनमा दिगो, समावेशी कृषि अभ्यासहरूलाई प्रवर्द्धन गर्न केन्द्रित छ । उक्त गोष्ठीले मधेशलाई राष्ट्रिय स्तरमा मान्यता प्राप्त आँप केन्द्रको रूपमा स्थापित गर्ने दिशामा मार्गचित्र कोर्ने लक्ष्य राखेको छ ।